‘Cymatics’ van Hans Jenny

Klank brengt materie in beweging en heeft zo een scheppende kracht. De Zwitser Hans Jenny heeft dat in de jaren zestig zichtbaar gemaakt in prachtige foto’s en fascinerende films. Die laten zien hoe geluidsgolven ingewikkelde patronen en vormen creëren in bijvoorbeeld olie, water of zand.

Jenny’s film ‘Cymatics’ kun je in drie delen bekijken op YouTube. Hij is gedateerd, maar de beelden blijven fascinerend. Pas op: er komen veel hoge sinustonen in voor, dus zet het geluid zacht!

Dit is deel 1 van ‘Cymatics – Bringing Matter To Life With Sound’:

Onder de titel ‘resonance’ zijn ook verschillende fragmenten uit de films beschikbaar.

.

Evelyn Glennie: How to listen to music with your whole body

‘Mensen leren luisteren, echt luisteren – dat is eigenlijk het enige doel in mijn leven.’ Zo begint de Schotse percussioniste Evelyn Glennie haar lezing in onderstaande YouTube-video.

Evelyn Glennie werd als kind praktisch doof, maar dat weerhield haar er niet van om percussieles te nemen. In deze video vertelt ze onder meer hoe ze toen heeft leren ‘horen’ via haar lichaam. Ze perfectioneerde het vermogen om resonantie waar te nemen met al haar zintuigen, en met name voelend in haar lichaam.

Door haar ongelofelijke sensitiviteit voor klank, een enorm verfijnde vorm van waarnemen, ontwikkelde ze ook een enorm verfijnde motoriek, die magnetiserend werkt: wie haar hoort spelen – en hoort vertellen – wordt geraakt door haar spel en haar uitstraling. Niet voor niks wordt ze beschouwd als een van ’s werelds beste percussionisten.

Ze vertelt in deze video over het wezen van muziek – voorbij techniek, voorbij de noten op de pagina. ‘Het allerbelangrijkste is werkelijk luisteren, om te beginnen naar jezelf.’ Ze schetst de complexiteit van akoestiek, van het ervaren van klank in verschillende ruimtes – het instrument, de concertzaal, maar ook de botten en lichaamsholtes van speler en luisteraar.

Heb je geen tijd om de hele video (duur: 34 minuten) te bekijken, luister dan in elk geval even naar haar adembenemende marimba-spel. Dat start bij 27:30 minuten.