Kosmische klanken – dichtbij huis?!

De wetenschappers in het Voyagerproject merkten dat het luisteren naar de kosmische klanken ze ergens heel diep raakte. Ze zochten contact met Dr. Jeffrey Thompson, een Amerikaan die veel onderzoek had gedaan naar primordial sounds.

Primordial sound wordt in het Nederlands meestal vertaald als oerklank – niet zozeer communicatie op z’n Neanderthalers, maar meer bedoeld als ‘oorspronkelijk geluid’: natuurgeluiden en vooral ook de geluiden in de baarmoeder. Het ruisen van de bloedsomloop, het bonken van het hart, de vervormde geluiden van stemmen zijn de allereerste geluiden die wij horen in ons bestaan.

Thompson werkte met opnames van dergelijke geluiden, die hij vertraagde of juist versnelde. Hij stelde vast dat de menselijke stem 3x versneld gaat klinken als vogelgetsjirp en 8x versneld grote gelijkenis vertoont met het geluid van krekels. Wanneer hij natuurgeluiden als basis nam, vond hij dezelfde relaties: zo klinken vertraagde krekelgeluiden weer als tsjilpende vogels.

Tot verbazing van Thompson waren er grote overeenkomsten tussen deze primordial sounds en de NASA-klanken: ze roepen associaties op met dolfijnen, walvissen, oceaangeluiden, krekels, koren, klankschalen en chantende monniken.

Het horen van zulke geluiden brengt herinneringen boven aan de allereerste geluiden die wij hoorden en die zijn opgeslagen in de oudste, onbewuste lagen van ons brein, dat toen nog maar rudimentair ontwikkeld was. Die diepe lagen in ons brein worden aangesproken en gewekt – ‘like a deep call from Home’.

Op Thompson’s website kun je een sample van alle opnamen horen, via http://www.neuroacoustic.com/nasa.html (dat scheelt weer zoeken via YouTube). Hij biedt ook cd’s te koop aan.

Overigens worden de complete opnames in een doos van 10 cd’s ook aangeboden op http://www.toolsforwellness.com/63044.html – enkele tientallen dollars goedkoper.

.

Kosmische klanken

Adembenemend mooi zijn de foto’s van de Hubble Space Telescope. Ik werd erop geattendeerd via de Hubble Space adventskalender: geweldige foto’s om als achtergrond op je computer te zetten. Nog veel meer fascinerende beelden vind je op de Hubble-site.

De Hubble Telescope maakte niet de eerste foto’s van buiten onze dampkring. Die werden genomen door de Voyagers, twee onbemande ruimtesondes die NASA al veel eerder lanceerde voor een reis door ons zonnestelsel. In 1990 stuurde Voyager I al foto’s naar de aarde waarop zes planeten (inclusief de aarde) van een afstand van zes miljard kilometer te zien zijn. De Voyagers zijn nu op weg naar de uiterste rand van ons zonnestelsel.

De Voyagers maken niet alleen foto’s. Ze meten ook de elektromagnetische straling die ontstaat onder invloed van de zonnewind (een stroom van geladen deeltjes die ontsnappen van het oppervlak van de zon) en het magnetisch veld van de planeet.

De Voyager antennes meten de magnetische en elektrische velden in een frequentiebereik van 5 Hz tot vele kilo- resp. megahertzen. De gemeten frequenties (‘toonhoogte’ en ‘volume’) zijn omgezet in klank. Omdat het menselijk gehoor grofweg tussen de 20 en 20.000 Hz ligt, zijn er geen verdere bewerkingen nodig – een deel valt direct in het voor ons hoorbare gebied. Het resultaat is een serie fascinerende ‘soundscapes’, die tegelijkertijd volslagen vreemd en vaag vertrouwd voelen.

Omdat elke planeet, maan of ring zijn eigen specifieke elektrische en magnetische velden heeft, hebben ze ook allemaal hun eigen karakteristieke klankpatroon. Zo hoor je bij Miranda (een maan van Uranus) spookachtige en betoverende windgeluiden, terwijl de ringen van Uranus klinken als enorme Tibetaanse klankschalen en bellen. De klank van Saturnus wordt wel vergeleken met het geluid van insecten in de nacht, maar dan 20 keer vertraagd. Neptunus laat een soort vreemde ritmische patronen horen waar vage melodieën uit ontstaan en de straling rond Jupiter klinkt als een gigantische metalen gong waar met een houten stok overheen gewreven wordt.

De klankpatronen zijn ooit op cd uitgebracht. Op YouTube kun je verschillende fragmenten beluisteren. Een kort fragment van meerdere opnames vind je hier:

Er bestaan opnames van Jupiter en van zijn maan Io, van Neptunus, Saturnus, de ringen van Saturnus, Uranus, de ringen van Uranus en zijn maan Miranda. En natuurlijk van de velden rond de aarde zelf. Met wat zoekwerk zijn daar op YouTube nog wel meer fragmenten van te vinden. Dit is bijvoorbeeld een uitgebreidere opname van Jupiter:

Het maakt me wel nieuwsgierig of het hoorbare ‘temperament’ van de planeten ook overeenkomt met de invloed die er in de astrologie aan wordt toegekend. Daar zou ik graag meer over willen weten!

.